26.08.2015

Akcje – metody wyceny

Chcąc zgłębić tajniki metod wyceny akcji należy w pierwszej kolejności określić, jakim są rodzajem instrumentów finansowych. Akcje są papierami wartościowymi oznaczającymi prawa ich posiadaczy do współwłasności firmy, która je wyemitowała, czyli spółki akcyjnej. Oznacza to, że, akcja jest częścią kapitału spółki. Osoba posiadająca akcje spółki akcyjnej staje się udziałowcem spółki, czyli akcjonariuszem, który poniekąd jest współwłaścicielem wszystkiego, co składa się na majątek spółki (nieruchomości, maszyny itp.).

Akcjonariusz z tytułu posiadania akcji ma prawo do:


– udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy i prawo do głosowania (akcjonariusz poprzez głosowanie może decydować o kierunku rozwoju spółki),
– uczestniczenia w podziale wypracowanego rocznego zysku przez spółkę,
– poboru nowej emisji akcji jest to przywilej przysługujący akcjonariuszom posiadającym już akcje,
– uczestnictwa w podziale majątku w przypadku jego likwidacji.

Można wyróżnić dwa podstawowe rodzaje akcji: imienne oraz na okaziciela. Zasadnicza różnica dotyczy obrotu tymi akcjami. Akcje imienne w przeciwieństwie do akcji na okaziciela nie podlegają dopuszczeniu do obrotu na rynku publicznym. Akcje imienne mogą być akcjami uprzywilejowanymi, na przykład co do prawa głosu (2 głosy – 1 akcja), dywidendy.

Jednym z elementów analizy fundamentalnej, a zarazem najważniejszym jest właśnie wycena akcji. Przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych inwestor powinien wiedzieć, czy spółka, w którą chce zainwestować nie jest spółką niedocenianą przez rynek bądź przewartościowaną. Za pomocą wyceny może oszacować ryzyko, które ponosi przy inwestycji.

Wyróżnić można 4 podejścia wyceny akcji:


– Podejście księgowe
– Podejście likwidacyjne
– Podejście mnożnikowe
– Podejście dochodowe

Podejście księgowe, inaczej nazywane metodą wartości aktywów netto, polega na oszacowaniu wartości spółki przypadającą na jedną akcje poprzez pomniejszenie wartości aktywów o zobowiązania spółki, a następnie podzieleniu wyniku przez ilość akcji wyemitowanych. Metoda ta jest rzadko stosowana ze względu na brak uwzględnienia realiów rynkowych oraz perspektyw rozwojowych.

Podejście likwidacyjne polega na określeniu wartości przychodów z tytułu sprzedaży aktywów w momencie likwidacji spółki. Metodę tę stosuje się w przypadku likwidacji spółki oraz łączenia się z inną spółką.

Podejście mnożnikowe, inaczej nazywane porównawcze lub wskaźnikowe, polega na wycenie spółki na podstawie akcji innych firm podobnych do danej spółki. Zazwyczaj porównaniu podlegają spółki tego samego obszaru działalności (sektora). Najczęstszymi wskaźnikami stosowanymi w tej metodzie są:
– cena/zysku
– cena/wartości księgowej
– cena/ sprzedaży

Ostatnim omawianym podejściem będzie model dochodowy. Wyceny dokonuje się za pomocą metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych.


Wyróżniamy tutaj dwa modele wyceny:


– Model zdyskontowanych dywidend
– Model zdyskontowanych wolnych przepływów pieniężnych
a) FCFE
b) FCFF

W analizie przedstawiono dwa ostatnie podejścia stosowane przez inwestorów oraz analityków giełdowych ze względu na ich powszechność oraz praktyczność.

Analiza wskaźnikowa ze względu na swoją prostotę jest najczęściej stosowana przez inwestorów. W celu zobrazowania tej wyceny do swojej analizy użyto wyżej wspomnianych mierników. Pierwszym jest wskaźnik cena/ zysk. By dokonać jego obliczenia należy zastosować następujący wzór:

 

Jak widać, w celu otrzymania wskaźnika należy podzielić wartość jednej akcji przez zysk przypadający na jedną akcję ( iloraz zysku netto i ilości akcji wyemitowanych przez spółkę).

Kolejnym wskaźnikiem jest cena do wartości księgowej spółki. Do obliczeń, podobnie jak w poprzednim przypadku potrzebujemy ceny jednej akcji oraz wartości księgowej (aktywa – zobowiązania), przypadającej na jedną akcję firmy, gdzie wartość tę otrzymujemy poprzez podzielenie wartości księgowej przez ilość akcji spółki.

 

Ostatnim wskaźnikiem jest cena/sprzedaż netto. Aby uzyskać ten miernik należy posiadać dane o sprzedaży przypadającej na jedną akcję ( iloraz przychodów ze sprzedaży i ilości wyemitowanych akcji), oraz wartość jednej akcji.
Wszystkie informacje na temat wartości księgowej, zysku netto oraz sprzedaży zawierają roczne sprawozdania finansowe sporządzane przez spółki. W celu prognoz wskaźników można korzystać z raportów kwartalnych firm. Oprócz wyżej wymienionych istnieje wiele innych rodzajów wskaźników, które mogą przybliżyć sytuację finansową spółki.

W tabeli nr 1. przedstawione zostały wartości omawianych wskaźników dla poszczególnych spółek notowanych na GPW z sektora energetycznego. Tą metodą została wyceniona spółka PGE S.A. Do analizy użyto historycznych danych jednostkowych raportów rocznych za rok 2010, ponieważ najlepiej odzwierciedlają wyniki z głównej działalności spółki. Wartości akcji określono na dzień 3 stycznia 2011 roku. Sposób obliczenia tych wartości przedstawiono na przykładzie spółki Polish Energy Partners

Tabela 1. Wskaźniki wyceny wartości spółek z sektora energetycznego na podstawie danych z raportów rocznych z 2010 roku oraz cen akcji na 3 styczeń 2011 r.

Spółki/Wskaźniki

Cena jednej akcji 3 stycznia 2011r.

Cena/Zysk

Cena/Wartość księgowa

Cena/Sprzedaż netto

PEP

33,53

13,64

2,44

8,8

ENEA

23,1

28

1,02

1,62

CEZ

118,42

1,8

0,34

0,58

Średnia:

14,48

1,27

3,66

PGE

22,56

14,44

1,48

3,62

+

Powyższe badanie pokazało, że spółka PGE na dzień 3 stycznia 2011 r. według wskaźników była właściwie wyceniona na tle innych spółek działających w podobnej branży.
Przejdziemy teraz do trochę bardziej skomplikowanej wyceny wartości akcji za pomocą podejścia dochodowego.

Pierwszy poddany analizie i opisowi zostanie model zdyskontowanych dywidend. Model ten jest jednym z najstarszych i najczęściej stosowanym przy wycenie akcji. Oczywistym jest, że aby stosować ten rodzaj wyceny, spółka musi dokonywać regularnych wypłat dywidendy oraz, że polityka dywidendowa musi wiązać się z wielkością zysku spółki. Model ten kierowany jest do mniejszościowych akcjonariuszy, ponieważ w odwrotnym przypadku, czyli w przypadku, kiedy wyceny dokonuje osoba posiadająca kontrolę nad spółką, to decyzja o wypłacie części zysku jest podejmowana przez nią samą, a więc polityka dywidendowa nie ma znaczenia dla wyceny. Wyróżniamy następujące modele zdyskontowanych dywidend:
– model stałej wartości dywidendy
– model Gordona
– model dwuetapowy
– model H
– trójetapowy

Model stałej wartości dywidendy, jak nazwa wskazuje, zakłada, że dywidenda będzie wypłaca przez cały czas w takiej samej wysokości.

Wzór:

akcje metody wyceny
Sytuacje wynikającego z tego modelu spotyka się bardzo rzadko.

Kolejną metodą jest model Gordona, który jest jednym z łatwiejszych i często stosowanym. Zakłada on, że stopa wzrostu dywidendy będzie stała. Wzór jest następujący:

Wzór na stopę wzrostu dywidendy: g = ROE × f

ROE – stopa zwrotu z kapitału własnego

f – wskaźnik zatrzymania (iloraz zysku zatrzymanego i zysku netto)

Model dwuetapowy, który jak sama nazwa wskazuje, zbudowany jest z dwóch faz: okresu wzrostu w stałym tempie g0 a następnie w stały tempie g. Wzór:

 

Model H natomiast zakłada, że stopa wzrostu dywidendy na początku okresu będzie spadać liniowo od poziomu g0do g, aby w późniejszym czasie rosnąć w stałym tempie wzrostu g. Wzór:

H – połowa okresu w którym następuje spadek liniowy tempa wzrostu dywidendy.

Pozostałe oznaczenia są równoznaczne ze wcześniejszym modelem Gordona

Model trzyetapowy różni się od modelu H tym, że na początku mamy do czynienia z dodatkowym pewnym okresem, w którym stopa dywidendy rośnie w stałym tempie g0, natomiast pozostałe założenia są identyczne, jak w poprzednim modelu.

Przykład wyceny akcji za pomocą modelu zdyskontowanych dywidend: W spółce „ABC” została wypłacona dywidenda w wysokości 7 zł na akcje, wymagana stopa zwrotu oczekiwana przez inwestora wynosi 12%, natomiast stopa wzrostu dywidendy jest stała i wynosi 10%.

W celu wyceny akcji zastosujemy model Gordona ze względu na stałe tempo wzrostu dywidendy:

 

Kolejną metodą wyceny jest model oparty na zdyskontowanych wolnych przepływach pieniężnych. Może on być użyteczny w momencie, kiedy spółka nie stosuje polityki dywidendowej lub wypłaca dywidendę znacznie różniącą się od wolnych przepływów pieniężnych. W modelu tym przyjęte zostało, że przepływy pieniężne rozumie się jako wolne przepływy pieniężne. Wyróżniamy dwa rodzaje wyceny spółki za pomocą zdyskontowanych wolnych przepływów pieniężnych FCFE oraz FCFF.

Pierwszym rodzajem wyżej wymienionej metody jest FCFE (Free Cash Flow to Equity). Za jego pomocą dokonuje się wyceny kapitału własnego, należnego akcjonariuszom. Wzór:

 

Model ten zakłada, że wolny przepływ pieniężny będzie rósł w stałym tempie. W tym wypadku wzór na wycenę akcji jest następujący:

Przykład: Posiadamy następujące dane o spółce „ABC” : Zysk netto 15 mln zł.,

Wartość inwestycji 5 mln zł., Amortyzacja 3 mln zł., Kapitał obrotowy netto zmniejszył się w okresie roku o 2 mln zł., spółka dodatkowo zaciągnęła dług o wartości 2 mln zł. który zacznie spłacać za rok. Dodatkowo wiemy że inwestorzy oczekują wzrostu wartości spółki 10% rocznie i stopy zwrotu z tej inwestycji 15%. Ilość akcji wyemitowanych przez spółkę 10 mln.

Obliczenie: FCFE = 15 mln zł.+ 3mln zł. 5 mln zł. + 2 mln zł. +2 mln zł. = 17 mln zł.

 

Ostatnią już omawianą przeze mnie metodą wyceny akcji będzie model wolnych przepływów pieniężnych FCFF( Free Cash Flow to the firm). Model ten w przeciwieństwie do wcześniej omawianego, zajmuje się wyceną wartości całej firmy. Wzór:

 

Aby dokonać wyceny wartości firmy uzyskany wynik należy podstawić do wzoru:

 

Przykład: Posiadamy następujące dane o spółce „ABC” : Zysk operacyjny 40 mln zł., Inwestycje 15 mln zł., Amortyzacja 10 mln zł., Średni ważony koszt kapitału 10 %, podatek dochodowy 19 %,kapitał obrotowy netto wzrósł o 4 mln, inwestorzy oczekują stałego tempa wzrostu przepływów pieniężnych 5% rocznie.

 

Wartość spółki wyniosła 491,4 mln zł. W celu dokonania wyceny przypadającej na jedną akcje powinno się znać dodatkowo dług spółki i po pomniejszeniu wartości spółki o dług, podzielić przez ilość wyemitowanych akcji.

Reasumując wycena akcji jest jednym z ważniejszych czynników wpływających na decyzje inwestycyjne. Jak nietrudno zauważyć szacowanie wartości akcji w przedstawionych metodach jest zależne od strategii przyjętej przez inwestora oraz od założeń jakie przyjmuje. Dlatego też ważne jest, aby przed momentem wyceny dokonać rzetelnej analizy sytuacji zarówno wewnętrznej, jak i otoczenia spółki oraz jej perspektyw rozwoju.

Mogą zainteresować Cię także następujące artykuły:

Zarządzanie wielkością pozycji. Money Management

Przygotuj się na sukces inwestycyjny. Skuteczny trading na rynku forex

Oceń artykuł:

1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdki (4 głosów, średnia: 5,00 z 5)
Loading...

Zobacz także:
Zobacz wszystkie

Notowania

Kalendarium

Zobacz więcej »

Statystyki sesji / mapa nastrojów

Kto czyta, nie traci

Wyrażam zgodę na przetwarzanie...

Wyrażam zgodę na przetwarzanie, w tym także w przyszłości, przez EFIX Dom Maklerski S.A. z siedzibą w Poznaniu (61-131), przy ul. Abpa. A. Baraniaka 88A, moich danych osobowych wskazanych w powyższym formularzu, w celach marketingowych, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 1997, Nr 133, poz. 883, z późn. zm.). Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Oświadczam, że zostałem/-am poinformowany/-a o przysługującym mi prawie wglądu do swoich danych osobowych, ich poprawiania i kontroli. Zgoda w każdym czasie może być odwołana.

Wyrażam zgodę na przesyłanie...

Wyrażam zgodę na przesyłanie, środkami komunikacji elektronicznej, informacji handlowych przez EFIX Dom Maklerski S.A., na podany przeze mnie adres e-mail, zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 roku.