26.08.2015

FOREX – rynek SPOT a rynek TERMINOWY

Na międzybankowym rynku walutowym dominuje system rozliczeń oparty o SPOT (to skrót od spot next, czyli za dwa dni; dla porównania inne terminy rozliczeń to: over night, czyli dziś oraz tom next, czyli jutro). Terminy rozliczeń O/N oraz T/N są bardziej popularne na rynku pieniężnym niż na FOREXIE, natomiast rozliczenie SPOT (S/N) dominuje właśnie na rynku walutowym.

Co to w praktyce oznacza ten SPOT? Oznacza to, iż dwie strony zawierające transakcje dziś po ustalonym kursie, rozliczą się dostarczając walutę dwa dni po dacie zawarcia transakcji. Jeszcze dokładniej, chodzi tu o dwa dni robocze. Czyli jeśli zawarto transakcje w poniedziałek, to rozliczenie nastąpi w środę. Transakcja zawarta we wtorek rozliczona zostanie w czwartek. Transakcja zawarta z środę rozliczona zostanie w piątek, a transakcja zawarta w czwartek zostanie zrealizowana w poniedziałek. Wreszcie transakcja piątkowa ma datę realizacji we wtorek.

Wszystkie te rozważania dotyczą tygodnia, w którym oprócz soboty i niedzieli nie było innych dni świątecznych. Jeśli bowiem w środku tygodnia występowało jakieś święto (przy czym świętem może być zarówno święto w kraju waluty bazowej, jak też kwotowanej), to datę SPOT przesuwamy o jeden dzień do przodu.

Pomimo dwudniowego terminu rozliczenia, rynek SPOT nazywany jest rynkiem natychmiastowym. Kurs walutowy transakcji jest bowiem ustalany na dziś z terminem fizycznego rozliczenia za dwa dni robocze.

Inaczej jest w przypadku rynku terminowego. Tutaj terminem ustalenia kursu transakcji może być inny dzień niż dzień dzisiejszy. Na rynku międzybankowym dominują terminy: 1W (jeden tydzień), 2W (dwa tygodnie), 1M (jeden miesiąc), 2M (dwa miesiące), itd. aż do 12M (dwanaście miesięcy). Kurs terminowy 1W oznacza, iż transakcja dojdzie do skutku za tydzień od dziś, a termin rozliczenia (dostawy) będzie dwa dni robocze później. Analogicznie wygląda sytuacja dla kolejnych terminów transakcji terminowej.

Od niedawna nowością jest stosowanie jednodniowych transakcji terminowych – głównie przez brokerów takich jak Global Forex Trading. Brokerzy tacy jak GFT nie zawierają czystych transakcji SPOT z ze swymi klientami, gdyż jego klienci w 99,99% przypadków zawierają transakcję czysto spekulacyjne. Nie mają oni zamiaru zakupu jednej waluty za drugą, lecz jedynie wykorzystują wahań kursowych do osiągnięcia zarobku (lub straty). Czasami jednak zdarza się, że klient brokera chce dokonać fizycznej zamiany większej kwoty jednej waluty na inną – na przykład chce sprzedać milion Euro i kupić za to 1,25 miliona Dolarów. Wtedy w chwili składania takiego zlecenia i przesłania do realizacji dla brokera należy wyraźnie zaznaczyć, że transakcja ma mieć charakter rzeczywistej wymiany.

Wróćmy jednak do jednodniowych transakcji terminowych, bo takie dominują przy grze klientów broker za jego pośrednictwem na rynku walutowym. Po zawarciu takiej transakcji terminowej, kursem rozliczeniowym jest kurs jaki zostanie zanotowany na rynku SPOT o określonej godzinie. W przypadku broker godziną rozliczenia transakcji terminowej jest 21:30 czasu polskiego. Jeśli klient nie zamknie swej pozycji przed tą godziną, to pozycja zostanie automatycznie zrolowana na następny dzień, czyli o godzinie 21:30 zostanie naliczony zysk lub strata z danego dnia (czyli różnica między kursem otwarcia a kursem z godziny 21:30), następnie zostanie otwarta nowa pozycja po takim samym kursie, po jakim nastąpiło rolowanie – czyli po kursie z godziny 21:30. Na drugi dzień sytuacja się powtarza. I tak aż do chwili zamknięcia pozycje przez klienta. W praktyce pozycję taką można przetrzymywać otwartą nawet latami, co jak gdyby odpowiada wieloletniemu kontraktowi futures. Innymi słowy transakcje wykonywane za pośrednictwem brokera nadają się nie tylko do spekulacji, ale również do zabezpieczania pozycji – czyli do zarządzania ryzykiem w firmach eksportujących i importujących.

Można wręcz powiedzieć, że w tym przypadku jednodniowe transakcje terminowe rolowane każdego dnia dają większe korzyści niż zawieranie od razu długoterminowej transakcji terminowej. Poza tym nawet najlepsze banki nie zdecydują się zawrzeć z nami transakcji terminowej na okres dłuższy niż jeden rok. A tutaj pozycję możemy rolować co dziennie nawet przez wiele lat. Oczywiście rolowanie odbywa się automatycznie, co oszczędza nam dodatkowych kosztów związanych z zamknięciem starej i otwarciem owej pozycji.

Wróćmy do praktyki. Po zrolowaniu pozycji, pojawia nam się zysk lub strata z danego dnia. Po dwóch dniach wielkość ta przechodzi nam do pozycji „zysk/strata zrealizowana”, co oznacza właśnie rozliczenie transakcji terminowej po dwóch dniach roboczych.

Oczywiście nie sposób wytłumaczyć wszystkich zawiłości związanych z kursami terminowymi na rynku walutowym w tak krótkim akapicie „Akademii”. Wszystkich zainteresowanych poszerzeniem wiedzy z tego zakresu odsyłam do odpowiednich podręczników.

Na zakończenie niniejszego akapitu „Akademii” słów kilka o punktach SWAP. Broker nalicza bowiem co dziennie podczas rolowania pozycji terminowej wspomniane punkty SWAP i dodaje nam (w przypadku punktów ujemnych) bądź odejmuje (w przypadku punktów ujemnych) wynikające z tego kwoty pieniężne z rachunku klienta.

Co ciekawe broker dolicza bądź odlicza punkty SWAP w formie bezgotówkowej, czyli bez przelewania lub zabierania Dolarów z konta klienta. Rozliczenie punktów SWAP odbywa się tutaj poprzez doliczenie ich do rolowanego kursu walutowego. Jeśli przykładowo posiadamy długą pozycję w EURUSD, to w chwili rolowania pozycji odejmowane nam są punkty SWAP (za chwilę wyjaśnię jak wylicza się wartość teoretyczną pkt SWAP) w postaci wyższego kursu otwarcia pozycji rolowanej. Ktoś zapyta – dlaczego przy zajmowaniu długiej pozycji punkty SWAP dają nam dodatkową stratę a nie zysk? Wyjaśnię to na końcu, po przedstawieni wzorów na pkt SWAP i na kurs terminowy FORWARD.

Jeśli więc w danym dniu na parze EURUSD punkty SWAP wynosiły 5 Dolarów na każdego LOTa (wartość transakcji równa 100 000 waluty bazowej – czyli 100 000 Eur) i jeśli w chwili rolowania pozycji kurs rynkowy wynosił 1,2350, to faktycznie broker zaksięguje nam otwarcie pozycji długiej po kursie 1,23495. W przypadku otwierania długiej pozycji po niższym kursie, jest to dla nas dodatkowa zysk.

Gdybyśmy natomiast mieli krótką pozycję w parze EURUSD, i gdyby w danym dniu pkt SWAP wynosiły 5 Dolarów na każdego LOTa, to po zrolowaniu mielibyśmy także kurs rolowania 1, 23495, ale tym razem byłaby to dla nas strata 5 Dolarów na jednym LOCie.

Jak wyliczane są wartości teoretyczne pkt SWAP? Wystarczy wyliczyć kurs terminowy FORWARD a następnie policzyć różnicę między kursem terminowym i kursem natychmiastowym (SPOT). Różnicą tą są właśnie punkty SWAP.

Czyli:

PS (punkty SWAP) = KT (kurs terminowy) – KS (kurs SPOT).

D – data waluty kursu terminowego,

d – data waluty kursu SPOT,

R – oprocentowanie waluty kwotowanej,

r – oprocentowanie waluty bazowej,

B – baza dni dla waluty kwotowanej (360 lub 365),

b – baza dni dla waluty bazowej (360 lub 365).

Widzimy, że jeśli stopa procentowa waluty kwotowanej jest niższa niż stopa procentowa waluty bazowej, to kurs terminowy FORWARD dla terminów dłuższych iż SPOT (3 dni, 1 tydzień, 1 miesiąc, itd.) jest niższy niż kurs natychmiastowy SPOT (licznik ułamka jest mniejszy niż mianownik). Natomiast dla kursów terminowych krótszych, niż SPOT (O/N i T/N) kurs terminowy jest wyższy niż SPOT.

Dla przykładu w przypadku zajęcia długiej pozycji w EURUSD i przetrzymując ją z upływem dni powinniśmy zbliżać się do coraz niższego kursu terminowego.

Analogicznie gdybyśmy zajmowali krótką pozycję w parze EURUSD, to kurs FORWARD również powinien być niższy niż kurs SPOT. Wraz z upływem dni powinniśmy zbliżać się do coraz niższego kursu terminowego. Broker odejmuje nam od rachunku tę różnicę podczas rolowania pozycji odnawiając nam pozycję po kursie niższym o około pół pipsa od kursu bieżącego w chwili rolowania.

Tak właśnie działa broker i w ten sposób rozlicza nam należne nam lub sobie punkty SWAP. Wynikają one z tego, iż przetrzymując otwartą pozycje przez kolejne dni zbliżamy się do kursu terminowego FORWARD.

Wartość teoretyczna punktu SWAP w praktyce jest wyliczana dla oferty BID i ASK. Wzór na wartość BID i ASK punktu SWAP jest nieco bardziej skomplikowany. Zainteresowanych odsyłam do książki: „Rynek opcji walutowych w Polsce” Piotra Mielusa – str 8-9, wzór 1.4a i 1.4b.

Przypadku zawierania transakcji na parze walut, dla których stopa procentowa waluty bazowej jest niższa niż waluty kwotowanej (na przykład USDPLN) sytuacja jest odwrotna. Kurs terminowy jest wyższy niż kurs SPOT, więc każdy kolejny dzień przetrzymania otwartej pozycji zbliża nas do coraz wyższego kursu terminowego. Krótka pozycja daje nam w takim przypadku dodatnie punkty SWAP (czyli zysk) a długa pozycje daje nam ujemne punkty SWAP (czyli stratę).

Pamiętać należy, iż cały czas mówimy o wartości teoretycznej pkt SWAP. Wartości rynkowe podlegają kwotowaniu podobnie jak inne instrumenty finansowe. Jeśli więc w danej chwili na rynku jest większy popyt na dodatnie pkt SWAP, to mogą one być wyższe niż wynikają ze wzorów.  W przypadku bardzo płynnych par, jak na przykład EURUSD czy USDJPY punkty te są zbliżone do wartości teoretycznych i w kolejnych dniach mają bardzo zbliżoną wartość (często przez wiele tygodni wartość ta jest stała i zmienia się tylko wraz ze zmianami stóp procentowych). Inaczej wygląda sprawa w przypadku mało płynnych walut, jak na przykład EURPLN czy USDPLN. Tutaj odchylenia wartości rynkowej pkt SWAP od wartości teoretycznej wynikającej ze wzorów, są olbrzymie i praktycznie z dnia na dzień inne. Nie jest to żadna gra na niekorzyść klientów prowadzona przez brokera. Po prostu rynek ten jest tak mało płynny, iż jedno większe zlecenie klienta powoduje gwałtowny skok kwotowania pkt SWAP, które następnie są rozliczane na rachunku klienta.

Mam nadzieję, iż przynajmniej pokrótce wyjaśniłem różnicę pomiędzy kursem SPOT (natychmiastowym) oraz kursem terminowym (FORWARD). Poznanie tego pozwoli nam na lepsze rozumienie zasad działania brokerów takich jak GFT, którzy oferują swoim klientom możliwość wykonywania jednodniowych transakcji terminowych z automatycznym rolowaniem pozycji na koniec dnia a rozliczanych w oparciu o kurs SPOT obowiązujący w chwili otwierania pozycji.

Na zakończenie ściągawka wszystkich możliwych sytuacji doliczania lub odejmowania punktów SWAP:

Jacek Maliszewski

 

Oceń artykuł:

1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdki (3 głosów, średnia: 5,00 z 5)
Loading...

Zobacz także:
Zobacz wszystkie

Notowania

Kalendarium

Zobacz więcej »

Statystyki sesji / mapa nastrojów

Kto czyta, nie traci

Wyrażam zgodę na przetwarzanie...

Wyrażam zgodę na przetwarzanie, w tym także w przyszłości, przez EFIX Dom Maklerski S.A. z siedzibą w Poznaniu (61-131), przy ul. Abpa. A. Baraniaka 88A, moich danych osobowych wskazanych w powyższym formularzu, w celach marketingowych, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 1997, Nr 133, poz. 883, z późn. zm.). Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Oświadczam, że zostałem/-am poinformowany/-a o przysługującym mi prawie wglądu do swoich danych osobowych, ich poprawiania i kontroli. Zgoda w każdym czasie może być odwołana.

Wyrażam zgodę na przesyłanie...

Wyrażam zgodę na przesyłanie, środkami komunikacji elektronicznej, informacji handlowych przez EFIX Dom Maklerski S.A., na podany przeze mnie adres e-mail, zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 roku.